Σάββατο, 22 Σεπτεμβρίου 2012

Πρόληψη και καταστολή σμηνουργίας

Μερικές χρονιές σμηνουργούν όλα τα μελίσσια του μελισσοκομείου μας, μερικές τα μισά ενώ ορισμένες χρονιές δεν σμηνουργεί κανένα.
Θέλω να πω ότι όλα εξαρτώνται από την νεκταροέκκριση της άνοιξης σε πρώτο βαθμό και σε δεύτερο βαθμό από τους χειρισμούς που κάνει ο μελισσοκόμος.
Αν έχουμε βασίλισσες μεγάλης ηλικίας τότε τα μελίσσια σμηνουργούν πάρα πολύ εύκολα.
Γι αυτό πρέπει κυρίως το καλοκαίρι να αλλάζουμε οπωσδήποτε τις βασίλισσες που είναι από 3 χρόνων και πάνω τουλάχιστον.
Ένας άλλος λόγος που σμηνουργεί το μελίσσι είναι ο χώρος που έχει μέσα στην κυψέλη.
Όσο το μελίσσι έχει χώρο να χτίσει κηρήθρες να αναπτυχτεί και να γεννήσει η βασίλισσα του όλα είναι μια χαρά.

Όταν όμως αναπτυχτεί σε τέτοιο βαθμό και δεν έχει άλλο χώρο μέσα στην κυψέλη τότε ασφυκτιά και αρχίζει να σκέφτεται την σμηνουργία που και χώρο θα δώσει αφού ένα μέρος του πληθυσμού θα φύγει από την κυψέλη αλλά και η διαιώνιση του είδους θα εξασφαλιστεί όπως ξέρουμε.
Οταν το μελίσσι για κάποιο λόγο προσπαθεί να κάνει αντικατάσταση και υπάρχουν αρκετά βασιλοκελιά στην κυψέλη τότε θα έχουμε και σμηνουργία, γιατί θα βγουν αρκετές βασίλισσες από αυτά ταυτόχρονα και αναγκαστικά κάποιες από αυτές θα σμηνουργίσουν.
Το ίδιο συμβαίνει κι όταν κόβουμε παραφυάδες, αν στην παραφυάδα υπάρξουν αρκετά βασιλοκελιά τότε και αυτή σμηνουργεί, και μάλιστα αν σμηνουργίσει η παραφυάδα τότε το σμήνος είναι μια χούφτα όλο κι όλο, και δεν μπορεί ούτε να τα καταφέρει αλλά ούτε και η παραφυάδα θα έχει καλύτερη τύχη αφού θα έχει αποδυναμωθεί.
Το πρώτο και κύριο που έχει να κάνει ο μελισσοκόμος είναι να μην επιτρέψει καν να αρχίσει το μελίσσι τάση για σμηνουργία, γιατί αν αρχίσει πολύ δύσκολα το σταματάς μετά.
Για να μην αρχίσει καθόλου λοιπόν φροντίζουμε ώστε το μελίσσι να έχει μπόλικο χώρο στην κυψέλη, πριν δηλαδή γίνει δεκάρι του δίνουμε δεύτερο πάτωμα, και πριν γίνει εικοσάρι τρίτο πάτωμα.
Αν δεν έχουμε πάτωμα να δώσουμε η αν δεν θέλουμε να το κάνουμε τριώροφο τότε έγκαιρα και όταν το μελίσσι είναι δεκαοχτάρι κόβουμε από αυτό μια παραφυάδα.
Αν πάλι δεν θέλουμε ούτε παραφυάδα να κόψουμε τότε μπορούμε να του πάρουμε σφραγισμένα πλαίσια με γόνο για να δυναμώσουμε τα μικρότερα μελίσσια μας.
Υπάρχουν κι άλλοι τρόποι καταστολής σμηνουργίας που αναφέρονται και σε μελισσοκομικά βιβλία όπως το να περιορίσει κανείς την βασίλισσα σε 2-3 πλαίσια για καμιά δεκαριά ημέρες ώστε να μειωθεί λίγο ο πληθυσμός και να ανασάνει το μελίσσι.
Υπάρχει επίσης η μέθοδος demaree η οποία ούτε λίγο ούτε πολύ λέει να τοποθετήσουμε τρίτο πάτωμα και να χαλάμε τακτικά τα βασιλοκελιά.
Υπάρχει η μέθοδος demyth που λέει ότι η σμηνουργία προλαμβάνεται παίρνοντας σφραγισμένο γόνο από την κυψέλη και η μέθοδος jay-smith που λέει ότι η σμηνουργία αποφεύγεται αν χορηγήσουμε φρέσκο γόνο σε ένα σμήνος που είναι έτοιμο να φύγει.
Αυτό συμβαίνει σύμφωνα πάντα με την μέθοδο αυτή γιατί συνδέει την σμηνουργία με την περίσσια ποσότητα βασιλικού πολτού, δίνοντας όμως φρέσκο γόνο στο μελίσσι καταναλώνεται η ποσότητα βασιλικού πολτού που περισσεύει και το σμήνος δεν φεύγει.
Πολλοί μελισσοκόμοι τοποθετούν άδειες κυψέλες πάνω σε δέντρα προκειμένου να μαζευτεί εκεί το σμήνος και να μην το ψάχνουν.  
Τέλος τα τελευταία χρονιά κυκλοφόρησε μια νέα μέθοδος από Έλληνες μελισσοκόμους που λέει ότι όταν κάποιος γυρίσει την κυψέλη ανάποδα για περίπου 12 ώρες τότε οι μέλισσες από μόνες τους χαλάνε όλα τα βασιλοκελιά.
Φυσικά ο κάθε ένας επιλέγει τον τρόπο που τον εξυπηρετεί περισσότερο, αν όμως τίποτα δεν θέλει να κάνει από αυτά υπάρχει πάντα ο παλιός καλός τρόπος που θέλει τον μελισσοκόμο να χαλάει όλα τα βασιλικά κελιά πριν αυτά σφραγιστούν από τις μέλισσες.
 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου